Eenzaamheid: een groot woord, waar een nog groter taboe omheen hangt. Het is niet alleen dit wat eenzaamheid lastig maakt, maar vooral de gevolgen van eenzaamheid, het wordt ook wel het nieuwe roken genoemd, net als zitten. Het kan namelijk nogal wat consequenties hebben voor je gezondheid, zeker wanneer er sprake is van langdurige eenzaamheid, zoals despressie, verslavingen, stress en negatieve gevolgen voor je immuunsysteem. Dat is nogal niet wat, en dit geldt vooral voor ouderen. Ik schrok met een hoedje toen ik dit hoorde en las.

Nu het winter is, en de tuintjes en plantjes bijna stil liggen, ben ik mij gaan verdiepen in dit onderwerp, niet alleen door wetenschappelijke rapporten te lezen, maar ook door diverse mensen te spreken, die zelf aangeven in meer of mindere mate last te hebben van eenzaamheid. Wat mij frappeerde tijdens deze gesprekken was een antwoord, wat bij iedereen terug kwam, maar waar ik zelf nooit bij stil had gestaan, namelijk:

Er zitten 24 uur in een dag, waarvan je er vier tot zes uur slaapt, één uur maximaal het huishouden doet, één uur besteedt aan eten koken, of klaarmaken en boodschappen doen. Misschien ga je op die dag ergens koffie drinken, of heb je een andere afspraak, heb je vrijwilligerswerk, max vier uur, maar dat is niet iedere dag. En zo heb je 7 dagen in een week, 52 weken per jaar en 365 dagen. En op de dagen dat je je het meest eenzaam voelt, zoals kerst, oud & nieuw, of zondag, kun je geen vrijwilligerswerk doen. Dat zijn een heleboel uren en dagen die overblijven om je eenzaam te voelen. En zo kan het zijn dat je op dagen niemand ziet of spreekt.

Ik had, voordat ik aan de gesprekken begon, hier nooit bij stil gestaan en dit heeft mij behoorlijk in de war gebracht en aan het denken gezet.

Er zijn namelijk heel veel welzijnsorganisaties in Nederland, al dan niet bestaande uit vrijwilligers en beroepskrachten. Die allemaal van alles bieden, zoals kopjes koffie drinken, uitjes, vrijwilligerswerk noem maar op. En veel mensen die ik sprak, niet allemaal, maken hier gebruik van, of zijn daar zelf actief, maar toch geven ze aan eenzaam te zijn, of zich regelmatig eenzaam te voelen.

Ik ben allerlei onderzoeken gaan lezen, en hieruit blijkt dat inzet op het sociaal netwerk alleen, op de lange duur, niet de oplossing is voor eenzaamheid. Dit is ook wetenschappelijk bewezen, en toch zetten we dit allemaal, nog steeds in en wordt er opgestuurd. Bij mij gingen alle alarmbellen af en ik kreeg even heel erg buikpijn, waarom was voor mij de grote vraag en vooral hoe kan en moet het anders?

Nu heb ik het afgelopen jaar in de tuinen, op balkons en vensterbanken, veel ouderen mogen ontmoeten, met hun samen mogen werken, veel gelachen en geleerd. Maar wat mij vooral opviel was, dat wanneer ik terug kwam in hun tuin, op hun balkon, of bij hun vensterbank, zij mij allemaal deelgenoot maakten van wat daar was gebeurd in mijn afwezigheid. Plantjes waren gegroeid, de tuin was opgeruimd, de takjes geknipt, bloemen en vruchten waren ontwikkeld, wij verwonderden ons daarover en het was geweldig.

Maar wat heeft dit met eenzaamheid te maken? In mijn optiek ALLES! Het is namelijk zo dat werken in de tuin, op het balkon, of je kleine raamkozijn, zingeving biedt. En zingeving is een van de belangrijkste onderdelen van algeheel welbevinden, eigenwaarde noem het maar. En plantjes zijn een van de manieren om dit te vinden. Zonder zweverig te willen klinken: plantjes zijn levende wezens, die verzorgd moeten worden, en wanneer je dit doet geven zij jou iets terug, in de vorm van groei, bloei en vruchten. Plantjes kunnen ervoor zorgen dat een persoon endorfientjes en serotonientjes aanmaakt, waardoor een mens zich beter gaat voelen. Makkelijker beslissingen neemt, en stappen onderneemt om zijn/haar sociaal netwerk uit te breiden.

Zoals al eerder gezegd wordt er in het huidige aanbod voor eenzaamheid bestrijding, weinig tot geen aandacht gegeven aan zingeving. Nu kan ik heel zuur zeggen; het is niet meetbaar…. Maar ik geloof dat het vooral heel ingewikkeld lijkt, en in mijn optiek hoeft dat helemaal niet zo te zijn, het is net als met plantjes, af en toe een beetje water, voeding, liefde en aandacht geven en het komt tot bloei. Soms is het moeilijk en zwaar, maar af en toe zijn er fantastische momenten, die je nooit had zien aankomen.

Dit is waarvoor ik het doe, omdat ieder mens verdient om zelf in staat te zijn zingeving te vinden, hoe oud of jong je ook bent.

De Haagse Tuinder is klaar voor een nieuw seizoen, vol verwondering en nieuwe avonturen.